Back to top

Ieder schilderij, plakkaat, artikel, foto of archiefstuk heeft een eigen verhaal. Soms is het verhaal groot, soms klein. De gemene deler is dat ieder stuk uniek is en zijn eigen geschiedenis heeft. In deze rubriek wordt zo’n uniek object uit WOII-zoekmachine oorlogsbronnen.nl uitgelicht. Deze aflevering: de Nederlandse ondertekening van het VN-verdrag in San Francisco, juni 1945.

De Verenigde Naties werden op 25 april 1945 tijdens de ‘United Nations Conference on International Organisations’, in San Francisco opgericht. Twee maanden later, op 26 juni, waren er 50 lidstaten die het Handvest van de Verenigde Naties ondertekenden. Met Polen, dat later toetrad, kwam het originele aantal op 51 leden. Ook een delegatie uit het Koninkrijk der Nederlanden was hierbij aanwezig.

Het belangrijkste doel van de Verenigde Naties was en is het handhaven van de internationale vrede en veiligheid. Daarom werd op 26 juni 1945 ook de VN-veiligheidsraad ingesteld. Vijf landen - Verenigde Staten, Sovjet-Unie, Groot-Brittannië, China en Frankrijk - werden permanent lid van de raad en kregen allen vetorecht, waarmee zij besluiten van de VN-veiligheidsraad altijd konden tegenhouden. De andere leden van de raad werden gevormd door zes gekozen landen. Elk voor een periode van twee jaar. Elk uit een ander werelddeel.

Volkenbond

De VN zijn een opvolger van de Volkenbond. Deze bond werd opgericht na de Eerste Wereldoorlog om ‘een einde te maken aan alle oorlogen’. De bond had echter niet kunnen voorkomen dat er weer een wereldoorlog uitbrak.

Atlantic Charter

Al tijdens de Tweede Wereldoorlog werd er nagedacht over een nieuwe organisatie die de wereldwijde vrede en veiligheid moest handhaven. Zo spraken de Britse premier Winston Churchill en de Amerikaanse president Franklin Roosevelt elkaar in augustus 1941 tijdens de Conferentie van Placentia Bay over de voorwaarden waaraan de naoorlogse wereld moest voldoen. In het zogeheten Atlantic Charter werden acht voorwaarden uiteengezet, waaronder de bevordering van internationale vrede en veiligheid na de vernietiging van het nazisme.

Op 1 januari 1942 werd het Handvest bevestigd door de Declaration bij United Nations. In totaal ondertekenden 26 landen deze verklaring. Ook de Nederlandse regering in ballingschap ondertekende de Declaration bij United Nations. Bij de oprichting van de VN werd het Atlantic Charter als uitgangspunt gebruikt.

Op de 26ste juni gingen de VN niet gelijk aan de slag. De organisatie startte officieel op 24 oktober 1945, nadat de vijf permanente leden van de VN-veiligheidsraad samen met de meerderheid van de andere leden het Handvest ratificeerden.

Wie in oorlogsbronnen.nl zoekt op ‘Verenigde Naties’ vindt naast foto’s van de Nederlandse delegatie in San Francisco onder andere ook affiches en spotprenten over de oprichting van de VN.